In dit artikel, van Vlamingen in de Wereld, deel ik mijn reis naar Zwitserland en hoe ik er succesvol in slaag om het runnen van mijn bedrijf te combineren met het zijn van een voltijds alleenstaande moeder. (Engelse versie hieronder).
U verwacht culturele verschillen ver weg eerder dan dichtbij huis, en misschien helemaal niet in Zwitserland. Sophie Declercq trok echter grote ogen toen zij als alleenstaande moeder met een toen twee jaar oude dochter daar voltijds als expat ging werken. Inmiddels, vijf jaar later, heeft zij haar eigen bedrijf en ondersteunt zij ondernemers bij het implementeren van een solide basis van marketing en organisatie om stijgende verkopen te garanderen. Het Alpenland vereist een gebruikershandleiding, als nieuwe werkplek, maar ook als land waarin een kind wordt opgevoed. Onbewuste vooroordelen zijn echter niet beperkt tot Zwitserland. Enkele wereldwijde ballonnen over gendergelijkheid worden doorgeprikt. Sophie laat het niet aan haar hart komen. Zij is nieuwsgierig, gedreven, enthousiast en creëert haar mooiste leven.
Sophie houdt van een uitdagende baan en combineert deze graag met de zorg voor haar dochter. Op een grens min of meer kijkt zij niet, maar daarbij ervoer zij wel wat vooroordelen, soms meerdere keren per dag en onafhankelijk. “Het toont stereotypen in ons denken en onze samenleving. ‘Bent u uw echtgenoot naar het buitenland gevolgd?’, wordt mij dan gezegd. Alsof een vrouw dat niet op eigen kracht zou kunnen doen. Want dat is wat ik deed. Ik werkte eerst acht jaar voor Atlas Copco in Wilrijk, in verschillende functies, terwijl het buitenland mij steeds meer aantrok. Andere culturen hebben mij altijd aangesproken, wat misschien verklaart waarom ik nu zes talen spreek. Ik was rationeel en realistisch genoeg om niet als jonge moeder zonder professionele parachute het schip te verlaten. Dus toen de functie van communicatiemanager in Zwitserland vrijkwam, oriënteerde ik mij goed, solliciteerde en werd aangenomen. Vandaag woon ik niet ver van Biel, tussen Bern en Basel.
Atlas Copco mag dan een wereldwijd actieve multinational zijn die intern veel mogelijkheden biedt, maar dat betreft voornamelijk verkoop- of engineeringprofielen en minder in een communicatierol. “Het vervullen van zo’n functie in een andere taal dan de moedertaal is ook niet vanzelfsprekend. Maar desondanks wilde ik het proberen. Toen ik de vacature zag, was ik een alleenstaande moeder met een twee jaar oude dochter. Een potentiële struikelblok voor velen, misschien, maar intern was er gelukkig de intentie om mee te gaan met mijn ambitie. Er diende zich echter al snel een eerste uitdaging aan, want in Zwitserland gaan kinderen pas naar school op vier- of vijfjarige leeftijd, en zonder crèches was dit nog steeds een probleem. Het werd al snel duidelijk dat mijn opvatting van werken in combinatie met het moederschap niet overeenkwam met de lokale verwachtingen. Gelukkig is Zwitserland niet onoverkomelijk ver en bleek mijn moeder een droomoppas.”
“Ik werd vreemd aangekeken omdat ik als jonge moeder voltijds werkte. Terwijl dit in België het normaalste van de wereld is. De meeste Zwitserse moeders blijven thuis om voor hun kind te zorgen of werken parttime terwijl hun echtgenoot buitenshuis werkt.
Mensen begrijpen ook niet dat u niet thuis wilt zijn bij uw kind. Inmiddels gaat Marie naar school, maar als alleenstaande moeder had ik ook gewoon geen keuze. Ik werk graag en ik zie mijn kind graag. Buitenshuis werken betekent niet dat u minder blij bent uw kind te zien. Niet alleen zijn crèches duur, het dagschema is ook in functie van thuisblijvende moeders. Veel scholen sluiten van 12.00 tot 14.00 uur zonder dat de kinderen op school blijven.”
“Mijn opdracht was voor drie jaar en werd verlengd met 12 maanden. Tegen die tijd had ik het gevoel dat ik alles had bereikt wat ik wilde binnen het bedrijf. Verdere groei was weer mogelijk in België, maar ik had het goed naar mijn zin in Zwitserland. Daarom begon ik als zelfstandige. Het opstarten van een bedrijf was heel gemakkelijk. Het ging extreem snel en ik werd ook goed geholpen door verschillende instanties. En het grote voordeel is dat ik dankzij Atlas Copco al een verblijfsvergunning had, die voor Europeanen niet gebonden is aan het bedrijf. Als u van buiten Europa komt, moet u vaak het land verlaten na de opdracht. En omdat ik nu al vijf jaar hier woon, zijn zowel mijn dochter als ik al permanente inwoners, wat interessant is vanuit fiscaal oogpunt.”
“Vandaag ondersteun ik onder de naam Growth Fundamentals CEO’s & oprichters van industriële groeibedrijven bij het implementeren van een marketingplan en het opzetten van een organisatiestructuur om hun stijgende verkopen bij te houden. Ik faciliteer hen, om zo te zeggen, in het werken aan hun bedrijf in plaats van in hun bedrijf. Ik toon hen hoe zij efficiënt minder micromanagen en hun organisatie optimaliseren zodat zij zowel privé als professioneel kunnen blijven groeien. Dit geeft hen idealiter een betere work-life balance. Ik breng mijn eigen ervaring mee. Die balans is belangrijk voor mij, ook al zat ik zelf ooit van 06.00 tot 18.00 uur aan mijn bureau. Vandaag geef ik ondernemers tijd en energie. Te vaak hebben zij het gevoel dat zij er altijd moeten zijn. Kunnen loslaten van een deel daarvan kost tijd.”
“Mijn dochter en ik hebben het hier goed. Ons leven is in Zwitserland. En zowel qua levensstandaard als gezondheidszorg is het vergelijkbaar met België, maar met een hoger prijskaartje. België is voor ons een vakantieland. Maar desondanks ben ik vaak geschokt. Zwitserland mag dan een eiland binnen Europa zijn, maar u verwacht niet zulke culturele verschillen. Ik dacht dat ik zulke grote contrasten zou ervaren in meer verre landen. Dat maakt het heel fascinerend, maar soms ook organisatorisch moeilijk. Voor de komende vijf jaar denk ik dat ik hier zal blijven. Misschien brengt het secundair onderwijs voor Marie ons terug naar België.”